Cirneco dell'Etna to psy myśliwskie rasy pierwotnej w typie charta, średniej wielkości, o zgrabnej, mocnej lecz eleganckiej sylwetce, o szpiczastych, pionowo stojących uszach.

Wśród specjalistów nie ma pełnej zgodności co do pochodzenia tej rasy. Niektóre badania historyczne dotyczące ras psów rozpowszechnionych w basenie Morza Śródziemnego prowadzą do konkluzji, że cirneco dell’Etna pochodzi od starożytnej rasy psów myśliwskich z doliny Nilu z epoki faraonów. Psy te przybyły na Sycylię najprawdopodobniej wraz z Fenicjanami lub Kreteńczykami. Jednakże najnowsze badania naukowe skłaniają się ku koncepcji, według której mamy tu do czynienia z rasą psów rdzennie wywodzących się z Sycylii, a dokładniej z okolic Etny. Znalezione monety, ryciny i mozaiki dowodzą, że cirneco zamieszkiwały te okolice już wiele wieków przed Naszą Erą.

Nie ma również zgodności co do samej nazwy cirneco. Według jednej z teorii nazwa ta wywodzi się od nazwy Cyrenaica - miasta i regionu w północnej Afryce, na terenie dzisiejszej Libii. Zdaje się to potwierdzać nazwa jakiej używali starożytni Grecy zamieszkujący niegdyś Sycylię - "Kyon Kyrenaikos". Istnieją jednak również teorie, że nazwa ta pochodzić może od francuskiego "charnique" lub nawet hiszpańskiego "nocharniego".

Dzisiejsza nazwa, czyli "cirneco dell'Etna" ma świadczyć o tym, że psy te występują na Sycylii w okolicach Etny, choć wiadomo jest, że psy te zamieszkiwały także Włochy kontynentalne.

Psy rasy cirneco dell'Etna na przełomie XIX i XX wieku były już bardzo nieliczne, a rasa niemalże bliska wyginięcia. Mimo to, a także mimo braku w owym czasie we Włoszech hodowców zaangażowanych w utrzymanie i rozwój tej rasy, psy te przetrwały w stosunkowo czystej postaci aż do roku 1947, kiedy to cirneco dell'Etna zostały oficjalnie uznane przez FCI. Stało się tak m. in. dzięki staraniom Agnatan Paterno z Castello dei Duchi de Carcani, której udało się odnaleźć praktycznie wszystkie żyjące wówczas w okolicach Etny cirneco, które można było uznać za rasowe. W 1939 roku wraz Cav. Domenico Diletti zaprezentowali profesorowi Solaro dwadzieścia typowych przedstawicieli tej rasy. Na ich podstawie Solaro stworzył pierwszy wzorzec cirneco dell'Etna, który został oficjalnie zatwierdzony w FCI pod numerem 199. Po II wojnie światowej głównym zadaniem hodowców było uratowanie tej rasy przed wyginięciem. Pierwsze cirneco pojawiły się na wystawach psów rasowych w 1951 roku.

Obecnie cirneco dell'Etna hodowane są m. in. we Włoszech, na Słowenii, w krajach skandynawskich, a także w Wielkiej Brytanii, Francji i kilku innych krajach. Nadal jednak występują linie tej rasy żyjące na Sycylii, których psy nie są zarejestrowane. Mimo wszystko cirneco dell'etna pozostaje do dziś rasą bardzo rzadką. Szacuje się, że populacja psów tej rasy na całym świecie nie przekracza kilkuset sztuk.